(کتاب منازعات بشری ریشه ها وانگیزه ها ) ازچاپ برآمد :
کتاب منازعات بشری ریشه ها وانگیزه ها که حاوی مطالب ذیل بوده ازچاپ بر آمد
فهرست مطالب
1 - پیش درآمدی بر موضوع----------------------------
2- تعریف منازعه ( conflict )--------------------------
3- انواع منازعه --------------------------------------
4-نقش انگیزه های درونی انسان در ایجاد واشتعال منازعه----------
5– الف: منازعه انسان با خودش ---------------------------
-5ب :منازعه انسان با انسانهای دیگر (منازعات فردی) ------------
-6آغاز منازعه بین ابنای بشر ( هابیل وقابیل) به روایت قرآن کریم ----
-7اثرات عاطفی این قصه قرآنی ----------------------------
-8نکاتی پیرامون منازعه دو برادر ( هابیل وقابیل فرزندان آدم (ع) ) ----
-- 9مثالها ونمونه های دیگری از منازعات فردی در داخل جامعه ما ----
-10 منازعه همیشه زشت ومردود نبوده بطور مثال(منازعات برحق وعادلانه ) -
قسمت دوم :
-12عوامل وانگیزه های منازعات ----------------------------
الف: عدم دسترسی انسان به خواسته هایش
ب :وجودحق تلفی ها -------------------------------------
ج: حسادت ها ------------------------------------------
د: عقده مندی ها -----------------------------------------
ه]: اختلاف دردیدگا ه ها وجهانبینی ها --------------------------
-13انواع منازعات( فردی واجتماعی )---------------------------
-14تغییر شکل منازعه اجتماعی بمنازعه فردی ویا برعکس---------------
-15 منازعه فرد در مقابل اجتماع وبر عکس ------------------------
-16منازعه اجتماع در مقابل اجتماع ویا( منازعات بین المللی) ------------
-17نزاع بمفهوم جنگ وخشونت -------------------------------
-18دیدگاه های مبتنی برمنازعه وجنگ ---------------------------
الف: دیدگاه کمونیزم ----------------------------------------
ب: دید گاه فاشیزم ------------------------------------------
ج: دیدگاه افراطگرائی وتروریزم ---------------------------------
-19افغانستان خود قربانی کمونیزم تروریزم وافراطگرائی گردیده -----------
-20برداشت های متفاوت از دین ---------------------------------
-21ظهور جریانهای سیاسی فکری درکشور -------------------------
الف طرز تفکر محلی وقومی -------------------------------------
ب:طرز تفکر مدرنیزم وترقی خواهی --------------------------------
ج: طرز تفکر دینی ( اسلام گرائی)
-22 نمونه های از افراطگرائی که باعث عکس العمل مردم در درون جامعه گردیده------------
- 23عوامل افراطگرائی -----------------------------------------
الف:جهل ونادانی ---------------------------------------------
ب: تعصب ناروا -----------------------------------------------
ج:فشار واختناق -----------------------------------------------
د:فقر وبی کاری -----------------------------------------------
ه :عقده مندی وانزوا --------------------------------------------
24 - لزوم تعریف مشخصی از تروریزم وافراطگرائی --------------------
25- راه های وقایه و جلوگیری از جنگ وخشونت -----------------------
26-صلح وآرامش از دیدگاه اسلام ----------------------------------
27- جستجوی طرق حل وفصل منازعه ------------------------------
28-جستجوی طرق حل وفصل منازعه از بعد داخلی ----------------------
29-جستجوی طرق حل وفصل منازعه از بعد بین المللی ---------------------
30-بعد حقوقی وسیاسی منازعه ----------------------------------------
قسمت سوم:
31- هزینه حضور نظامی خارجی زیر عنوان مبارزه جهانی باتروریزم در افغانستان برای (افغانستان وغرب- دنباله این حضور ---------------------------------------------
33- پیمان استراتژیک( میان افغانستان وایالات متحده امریکا)
34-کاهش نیروهای خارجی از افغانستان --------------------------------
35- هدف از حضور-----------------------------------------------
36- اهداف عمده غرب وکشور های مشترک المنافع ( شوروی سابق )درمنطقه در یک نگاه
37-اهداف کشور های همسایه ومنطقه ----------------------------------
38- ماجرای عراق و اوضاع شرق میانه -----------------------------------
39- دلایل حضور نظامی امریکا در عراق ---------------------------------
40- لزوم استفاده از فرصت ها در افغانستان --------------------------------
الف: استفاده در عرصه اقتصادی وتجهیزات نظامی ----------------------------
ب: همکاری در عرصه زراعت صنعت تجارت و مالداری ------------------------------
ج: همکاری در عرصه ساخت وساز ومحیط زیست -----------------------------------
د: همکاری در عرصه اسکان مهاجرین و عودت کنندگان وبیجا شدگان داخلی----------------
ه : همکاری در عرصه مبارزه با مواد مخدر و اعتیاد ----------------------------------
و:همکاری در عرصه مبارزه با فساد اداری
|
◄ ابراز درد جامعه به زبان شعر، ادب، طنز و کنایه سید محمد خیرخواه طوری که می دانید شعراء و ادبای گذشتۀ ما با وجود همه اختناق ها و فشارهای که در طول تاریخ بر زندگی آنها مسلط بوده بازهم هرگز مشکلات اجتماعی جامعه و درد مردم خود را از یاد نبرده بلکه، همیشه به زبان شعر و ادب، طنز و کنایه درد جامعه و ملت خود را بیان می کردند و از وضعیت سخت اجتماعی و سیاسی که بر زندگی آنها و جامعه و مردم شان می گذشته، شکوه ها داشتند. به طور مثال انوری ابی وردی مشکلات خود و جامعۀ خود را چنین بر زبان می آورد : هربلای که از آسمان آید گرچه بر دیگران روا باشد برزمین نارسیده می پرسدخانۀ انوری کجا باشد. و یا حافظ شیرازی طوری که می دانید حافظ بعد از تسلط مغلان بر خراسان بزرگ که با آمدن آنها وحشت کاملی در منطقه مستولی گردیده و مغلان همه شهرهای خراسان زمین را به خاک یکسان و فرزندان شان را قتل عام کرده بودند در چنین شرایط حافظ پا به عرصۀ زندگی می گذارد و شعر می سراید) که اشعار او پر از کنایه و رنج نامه و تنفر از ریاکاری و حقه بازی بوده که در شعر ذیل می بینید حافظ از واعظان درباری و ریاکار ان حقه باز چقدر رنجیده و ناراحت بوده که آن را چنین بر زبان می آورد : واعظان کاین جلوه برمحراب ومنبر میزنند ... چون بخلوت میروند آن کار دیگر میکنند.. و یا مولوی جلال الدین محمد بلخی که از وضعیت و شرایطی اجتماعی و سیاسی که در زمانش بر جامعه و مردم او حاکم بوده چنین یاد آوری کرده می گوید : دی شیخ با چراغ همی گشت گرد شهر وز دیو و دد ملولم و انسانم آرزوست گفتند یافت می نشود جسته ایم ما گفت آنکه یافت می نشود آنم آرزوست و یا در تاریخ معاصر کشور ما استاد خلیل الله خلیلی از رنج و مصیبت که از جانب دشمنان کشورش بر بالای ملت و جامعۀ او حاکم گردیده بوده چقدر رنج ها برده که از آنها چنین یاد آوری می کند : گوئید به نوروز که امسال نیاید در کشور خونین کفنان ره نگشاید و در شعر دیگری از غربت و آوارگی ملت خود چنین شکوه ها دارد : چون به غربت خواهد از من پیک جانان نقد جان جای دهیدم درکنار تربت آوارگان گور من در پهلوی آوارگان بهتر که من بیکسم آواره ام بی میهنم بی خانمان همچو من اینجا به گورستان غربت خفته است بس جوان بی وطن بس پیر مرد نا توان کشور من سخت بیمار است آزارش مده زخم ها دارد نمک بر زخم آن کمتر فشان از برای مدفن من سینه پاکش مدر بهر من بر خاطر زارش منه بار گران داغ ها دارد منه بر سینه اش داغ دیگر درد ها دارد دیگر بر پیکرش خنجر مران و یا مولوی حنیف بلخی در شعر زیر عنوان (آهنگر) تنفر خویش را از استبداد و ستم که بر بالای ملت و جامعۀ او حاکم بوده چنین بر زبان می آورد : صبحگاهی مرد با زیب و فری شد به درب دکه آهنگری گفت ای حداد ای استاد فن بازوی تو بازوی آهن شکن کار تو با کوره و با آتش است ساعدت اندر پی تاب وکش است کسب تو در زندگی معراج توست آبرو و اعتبار تاج توست این بود بس افتخار بی مثال کاسبان را دوست دارد ذوالجلال بیل میسازی به مرد کشت وکار تیشه میسازی برای قطع خار من نگویم ای جوان ای گرد مرد آهنت را کوب گرم و یا که سرد هرچه از ابزار میسازی بساز اندرین ره هرچه میتازی بتاز لیک میدان عیب استبداد را افتخار مردم آزاد را ترک کن دیگر عزیز ارجمند صنعت زولانه و زنجیر و بند ودر شرایط موجود در کشور ما که هنوز جنگ بیداد می کند و فرزندان سرزمین ما در عملیات انتحاری و انفجارات و یا در عملیات بمباردمان های کور خارجی ها و یا توسط سربازان ایشان به قتل می رسند جای دارد تا شاعران و نویسندگان کشور به این مصیبت های بزرگ بیشتر عطف توجه نموده و با وقف زمان بیشتری درد ملت و جامعۀ خود را زیاد تر بازگو کنند. شعر گونه های را که چندی پیش سروده بوده ام و از طرف بعضی از دوستان به واسطۀ عدم رعایت درست نظم و قافیۀ آنها مورد انتقاد نیز قرار گرفته بود بیشتر از این جهت بود که این نوشته ها و سروده ها بتواند اقلاً شاعران و نویسندگان دلسوز کشورم را تلنگر (حرکت) بیشتری دهد تا در این عرصه از خود جولان بیشتری نشان دهند شعرگونه های مذکور چنین آغاز می گردید : (کبوتر بال شکسته و عملیات انتحاری) کبوتر دیده ام در پشت ایوان که می نالید دم صبح تا پگاهان به او گفتم چرا حیران و زاری جوابم گفت با وضع پریشان ندارم خانه و هم لقمه نانی که راحت باشم اندر بیابان به او گفتم مگر چشمی نداری که بینی حال فرزندان انسان هزاران کودکان نازنین را همه مثل تو باشند چشم گریان تو داری بال و پر هنگام پرواز ولی آنها ندارند قوت آن بهنگام عمل های انتحاری همگی در همان دم میدهند جان دعای من همین باشد شب و روز به درگاه خدای پاک و سبحان خدایا خالقا پروردگارا؟ حفاظت کن به لطفت جان ایشان بحق آن شهیدان خفته در خون تو آرامی بده بر ملک افغان و یا در سرودۀ دیگری زیر عنوان : (بود قلب مومن مأمن قرآن پاک) به بگرام جنایت کرد امریکا عسکری به میهن کشتند فرزندان نام آوری حقیقت آن است که قرآن کتاب خدا برای هر مسلمان است تاج سری مناسب بود تا نشان داد عکس العمل نه اینکه تخریب کرد ثروت دیگری دعا گویم به در گاه خداوند دائمی که هرگز نگردد آلوده خون هیچ پیکری بود قلب مومن مأمن قرآن پاک نشانه نباید رفت قلب هیچ نام آوری خدایا بصیرت بده دائمی بما مردم مظلوم و بد اختری و یا در نوشتۀ زیر عنوان (آدم کش حرفوی) بما گفتند مردم صدها بل هزارها قشون اجنبی زیر نظم و پوشش نیاید همه روزه بما می سازند ماتم بحال ملت ما هیچگه خوش نیاید بود بهتر که امنیت خود بگیریم که دیگر در ملک ما هیچ آدمکش نیاید همه باهم نمائیم صلح وآشتی تا این ملک میدان تاخت (اسامه و بُش) نیاید اگر اسوه کنیم نیکی و دوستی به پیش خالق ما هیچگه ناخوش نیاید و یا در سرودۀ زیر عنوان : ( هدف این نیست که ما اینیم وآنیم) بتو گویم عزیزم درد دل را که باید بحث قومی را بمانیم یکی گوید که من آریین نژادم دیگر گوید که من ترکی نهادم سومی گویدکه هستم قوم سادات چهارمی آید که من مغل نژادم به والله همه ما هستیم فرزند انسان چه پشتون چه تاجیک چه ترکمان بنزد حق قومیت ارزش ندارد مهم آن است که انسان چی میکارد هدف این نیست که ما اینیم وآنیم مهم آن است که ما از زندگی چی دانیم وجود قومیت بهر شناخت است نه اینکه در مسابقه کی از کی باخت است همه در یک وطن زندگی داریم همه ما معتقد با کردگاریم همه ما پیروی دین محمد(ص) همه از خالق خود منت گذاریم- چه خوش گفته بما اقبال دانا به راستی خوب توجیه کرده مارا (نه افغان نه ترک نه تتاریم چمن زاریم و از یک شاخساریم تمیز رنگ و بو برما حرام است که ما پروردۀ یک نو بهاریم ) به روز حشر کس از ما نپرسد که ما از کدام قوم و از کدام تباریم مگر پرسند از ما حساب اعمال که تا بینند ما با خود چه داریم حساب هرکس در عمل اوست نه اینکه فرزند فلان بزرگ تباریم و یا در سرودۀ زیر عنوان : (انسانم آرزوست) دی شیخ با چراغ همی گشت گرد شهر وزدیو و دد ملولم و انسانم آرزوست گفتند یافت می نشود جسته ایم ما گفت آنکه یافت می نشود آنم آرزوست(1) گفتم که صدق و صفا گم گشته از جمع ما گفت آنکه گم گشته از شما همانم آرزوست گفتیم در ملک ما برادر برادر کُشد گفت دنیای که برادر نکُشند آنم آرزوست گفتیم که زار پریش است حال ما گفت احوال با نشاط سرو خرامانم آرزوست گفتیم در همه جا دشمن کمین کرده است گفت همت باصلابت قوت ایمانم آرزوست گفتیم دمادم دشمن میدان طلب همی کند گفت شیرخدا و مرد میدانم آرزوست گفتیم دل زغوغا و جنگ سیر گشته است گفت دنیای با صفا و محبت اخوانم آرزوست گفتیم ممکن دست نرسد برآنچه که تومیجوئی گفت امید و اتکاء بخالق یزدانم آرزوست و یا در سرودۀ دیگری زیر عنوان : (دشمن اصلی تو میدانی که کیست؟) پیرمردی بود در دور افتاده کوی با لباس ژولیده و انبوه موی بود دائم مشغول اندر کشت وکار لحظه ای در جای خود نگرفتی قرار از قضاء چند روزی او بیمار شد لاجرم فارغ هم از کشت وکار شد با تاسف در قریه هم داکتری موجود نبود جان پیرمرد هر روزه میگردید کبود باالاخیر پیرمرد بی نوا جان باحق سپرد بعد رنج طولانی آن بیچاره مرد گر به قریه شان داکتر و بیمار خانه بود پیر مرد را ممکن تداوی مینمود لیک با تاسف داکتر دارو وراه هر سه آن موجود نبوده در آن ولا زندگی بیشتری ما باشد چنین جهل بیماری و مرگ اند درکمین جنگ تنها با دشمن ظاهری نیست دشمن اصلی تو میدانی که کیست؟ جهل ونادانی دشمن اصلی توست جنگ باید کرد با دشمن اصلی نخست |
8:ـ ایجاد تحرک ذهنی مثبت میان طرفین منازعه یعنی در کنار ایجاد تماس باطرفین منازعه لازم بنظر میرسد تا تحرک ذهنی مثبتی باطرفین منازعه نیز ایجاد گردد تا بتدریج جووفضای خوشبینی میان طرفین (منازعه) بوجود آید واز فضای جنگی ودشمنی میان شان بمرورزمان کاسته شود.
9:ـ استفاده درست وبهینه از موقعیت که ایجاد شده زیرا همیشه ممکن چنین موقعیتی بمیان نیاید وفرصت بدست آمده به آسانی وزودی از دست برود.
10:ـ اخذ مشوره از اهل آن زیرا همه کس اهل مشوره نبوده بلکه تنها انسان های خیر بادرایت ودلسوزوصاحب نظر ومصلحت اندیش میتوانند مشوره های نیک وهمه جانبه بدهند.
11:ـ طلب کمک واستمداد از موئسسات و دول واشخاصیکه بی طرفی آنها ثابت گردیده باشد .
12:ـ قاطعیت درتصمیم حل وفصل منازعه وجنگ.
13:ـ قبول ریسک در فیصدی کمتری( در صورت احتمال شکست اقدامات مصالحه .)
14:ـ اعتماد به راه حل مورد نظر وتشویق دیگران برحمایت از این راه حل انتخاب شده .
15:ـ عدم تشویش ودلهره در مورد تصمیم اتخاذ شده .
16:ـ وباالاخره تحلیل وتجزیه همه جانبه راه حل انتخاب شده
اینها مجمو ع مسائیل است که میتواند ما را در راه حل وفصل منازعه ازجنبه داخلی یاری وکمک نماید.
زبان وهمگرا ئی فرهنگی :
خدواند(ج) همه انسانها را از یک گوهر آفریده رنگ و بو، سیاه و سفید، جنسیت مرد و زن نمیتواند سبب برتری بین آنها گردد(1).
همزمان با این آفرینش خداوند(ج) وسیله ارتباط انسان را نیز برایش میسر ساخته تا از طریق آن انسان بتواند با خود، خدا، ماحول جامعه و همنوعانش ارتباط برقرار کرده و احساسات درونی خویش را به بیرون بروز دهد. که این وسیله ارتباط در حقیقت زبان گویای انسان (نطق) بمفهموم منطقی آن است. که باالوسیله آن انسان میتواند خودش را شناخته، شکرگذار حق بوده بر معلوماتش افزوده و به هنرهای های ادبی و تخیلی مختلف دسترسی پیدا کند. وباجهانیان ارتباط لازم برقرار نماید. طوریکه میدانید
زبان در اصل وسیله افهام و تفهیم بین ابنای بشر بوده به ذات خود نمیتواند سبب برتری زبانی بر زبان دیگر و یا قومی بر قوم دیگر و یا ملتی بر ملت دیگری گردد. چه هر ملت و قومی میتواند از خود زبان خاص خودش را داشته که آن زبان از نظر توانائی ادبی، سابقة تاریخی، وضعیت اقتصادی، کار و فعالیت پژوهشی و فکری وفرهنگی با سائیر زبانها متفاوت بوده باشد ممکن هر زبان نسبت به زبان دیگری دارای قوت ها و ضعف های خاص خود باشد که این ضعف و قوت ها سبب برتری ذاتی زبان نمیگردد. چه بسا ممکن شرایط و امکانات که برای یک زبان مهیا گردیده برای زبان دیگری اگر مهیا میگردید سبب رشد و شکوفائی بهتر آن نمی شد. که اگر از این دید و منظر به زبان نگریسته شود شاید از بسا پرابلم ها و مشکلات که دامنگیر ما میتواند گردد بتوان جلوگیری نمود.
در کشور (کثیرالقوم) مثل افغانستان که اقوام مختلفی در آن زندگی دارند و هر قوم از خود زبان خاص خود را داشته و احتمال میرود با ایجاد یک انگیزه منفی سبب بروز اختلافات بزرگتری گردد از این جهت بخوبی میتوان درک کرد. که قانون اساسی این کشور در مورد زبان چقدر رعایت این نکته را نموده و از همة زبانهای رائج در کشور بطور علنی حمایت کرده که در جایش باید به آن پرداخته شود.(1)
در اینجا به این نکته بسنده میکنیم. ملتیکه دارای علائق گوناگون، اعتقادی، فرهنگی، خویشاوندی، تاریخی و سرنوشتی با یکدیگر بوده وهست فرق و اختلاف زبانی به آسانی نمیتواند باعث جدائی و کشمکش بین آنها گردد. چه باید باور داشت که هیچ زبان بذات خود مقدس نبوده بلکه زبان تنها وسیله ارتباط بین انسانها بوده که شاید بعضی از زبان ها بواسطه شرائط و امکانات موجود از رشد و بالندگی بیشتری و بعضی دیگر بواسطه عدم وجود چنین شرائط مناسبی از رشد و توانائی کمتر برخوردار باشند که این دلیل بر برتری ذاتی زبان نمیگردد چه همه ما از یک گوهر آفریده شدیم و بگفته مولانا اقبال که چه زیبا گفته است: (2)
(تمیز رنگ و بو بر ما حرام است که ما پرورده یک نوبهاریم)
چنانچه اگر همه اقوام موجود در افغانستان را شبیه گل بوته های جداگانه یک باغ و بوستان تصور کنیم که هر کدام شان میتواند بوی و رنگ خاص خود را داشته باشد ولی مجموع شان گلستانی را بنام افغانستان تشکیل میدهند تصور غلطی نخواهد بود
انجماد فکری :
با حکمت بالغة که خداوند «ج» در خلقت بشر داشته، افراد بشر را یکی نسبت به دیگری متفاوت آفریده که تأثیر این تفاوت خلقتی را میتوان در خوی و خصال، استعدادها و توانایی های متفاوت انسان و در زندگی فردی و اجتماعی او به خوبی ملاحظه کرد و به روشنی دید که همنوا با خلقت انسان، برداشت های او نسبت به مسایل مختلف زندگی اجتماعی از یکدیگر متفاوت بوده برداشت های درست و نادرست، سطحی و عمیق، منطقی و غیر منطقی حق و ناحق در کنار هم در فکر و ذهن هر کدام از افراد بشر موجود بوده که در عمل چهره نمایی میکند.
چنانچه اگر رشد و تحول مثبت و سازندة در مغز و فکر انسان بوجود نیاید و مغز انسان همدوش با دیگر اندامها و اعضای وجود انسان رشد متناسبی نکند،و تحول مثبتی را نپذیرد و یک حالت انجماد و ایستا را بخود داشته و در حالت انجماد باقی بماند، ماننده مغز طفل کوچک و خورد عقب مانده ذهنی که خودش هر روز از نظر سنی و جسمی رشد کرده ولی مغزش متعادل با اعضای دیگر وجودش رشد متناسب و متعادلی نداشته و در یک حالت ایستا و.انجماد باقی مانده و هرچه اندام های دیگر وجودش رشد میکنند مغز آن به همان حالت اولیه باقی میماند و به ماننده انسانهای عقب ماندة ذهنی که هر چند از نظر جسمی بزرگ میشوند، مگر مغز شان مغز همان طفل کوچک وخوردی بوده که رشد متوازن و متکاملی ندارد که بعضاً میبینید بعد از کمال رشد فیزیکی و با داشتن هیکل بزرگ و کلان آنچنانی هنگام صحبت و گفتگو حرف های کودکانه و نا متناسب به سن و موقعیت خویش به زبان میرانند که خود نمونة از عدم رشد و یا رشد نا متعادل فکر و مغز ایشان را با سایر اعضای فیزیکی وجود آنها نشان میدهد. البته این رشد نا متعادل سبب بروز مشکلات غیر طبیعی در مسیر زندگی فردی و اجتماعی انسان و جامعه میگردد و این مشکل زمانی بغرنج و بزرگ میشود که اشخاص دارای مشکلات مغزی این چنینی،به مخالفت باعلم وپیشرفت جامعه برخواسته نه تنها تصمیم گیرنده بر سرنوشت شخصی خود بوده بلکه تصمیم گیرندگان سرنوشت جامعه و ملتی نیز گردند ضعف این بلوغ فکری و رشد ذهنی زمانی بیشتر احساس میشود که در سطح بالا جامعه ای به کمبود و یا نبود چنین رشد فکری مواجه گردد و این مشکل زمانی حادتر خواهد شد که افراد دارای مغز خورد و کوچک بدون رشد ذهنی و بلوغ فکری خواسته باشند تا برداشت های ناقص و نارسای خود را از مسایل عمدة اجتماعی و سیاسی جامعه به منزلة وحی منزل الاهی غیر قابل تعدیل و تغییر تلقی کرده و زمانی مصیبت بارتر خواهد گردید که برداشت های سطحی ناقص و ناپخته خویش را از دین جزء از دین دانسته و خواسته باشند تا چنین افکاری را به زور و سرنیزه بر جامعه ای بقبولانند که در آن صورت وای بر حال چنین جامعه و ملتی خواهد بود! ؟. در حالیکه ماننده خورشید روشن است اسلام عزیز که دین همه امت مسلمه است عاری از هرگونه کج اندیشی ها، بدعت و خرافه پرستی ها افراطگری وتفریط گرائی ها بوده نه تنها احترام و ارج کاملی بر علم و دانش بشری داشته بلکه علم را گم شده ای مومن دانسته وکسبش را به او ازهمه سزاوار تر میداند وهمه خصوصیتهای فطری در روح و گوهر این آئین پاک نهفته بوده که هیچ نوع تعرض و تصادمی با پیشرفت علم و ترقی بشر و تکنالوژی عصر و تجارب مکتسبه انسان ندارد، بلکه با زندگی فطری انسان هماهنگی کاملی دارد و بشر را ابداً از فطرت بشری او جدا نمیسازد، بلکه بر عواطف و غرائز فطری انسان اعتنا کرده و آن را در حد اعتدالش میپذیرد. چه اسلام ماننده چشمة زلالی است که هر کس به قدر تشنگی خود میتواند از آن رفع تشنگی نموده به همه مذاق ها غذایی و به همه دردها دوایی دارد. چه اسلام آئینی است که هیچ کس و هیچ جمعی را از خود نمیراند. انسانیت را بدون تبعیض ملاک ارزش قرار داده (ولقد کرمنا بنی آدم ) بر رنگ، قوم، نژاد، ثروت و دارای انسان ارزش ذاتی قایل نبوده، فقط عمل و تقوای انسان را ملاک حقیقی قرارداده مزیت و برتری هر انسانی را در گرو عملکرد خود او میداند وبس .
با احترام سید محمد خیرخواه